فراوری کتاب در سراشیب سقوط

فاطمه کاظمی- همدان - خبرنگار:در ماه های اخیر وضعیت مالی کشور دچار شرایط بحرانی و نامطلوبی شده است. در این شرایط یکی از حوزه هایی که به شدت آسیب دید حوزه فرهنگ بود. پیش از این هم توجه چندانی به این حوزه نمی شد اما حالا که در دوران بحران مالی هستیم و تحریم ها دوباره به کشور برگشته اند حوزه فرهنگ بیش از پیش به حاشیه رفته است.

فراوری کتاب در سراشیب سقوط

جدای از وضعیت روزنامه ها و نشریات مکتوب که بسیاری از آنها به دلیل کمبود و گرانی کاغذ تعطیل شده اند و بسیاری از آنها در آستانه تعطیلی قرار دارند و تعدادی هم که بخت با آنها یار بوده یکی در میان چاپ و توزیع می شوند، چاپ و نشر کتاب از جمله بخش هایی است که در سایه بی توجهی به فرهنگ قرار گرفته است و مسائل بی شمای دارد. در این شرایط، کتاب های اندکی منتشر می گردد و تیراژ آنها نیز به 200 تا 500 نسخه در هر نوبت چاپ رسیده است. با وجود این تفویض صدور مجوز کتاب به استان ها که همدان جزو 10 استانی است که این طرح در آن اجرا می گردد، فرایند چاپ کتاب را ساده نموده است هرچند همچنان بعضی مولفان و مترجمان ترجیح می دهند کتاب خود را در تهران و قم منتشر نمایند.

  • مجوز نشر کتاب در یک ماه

معاون امور فرهنگی و رسانه ای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان به خبرنگاران می گوید: در حال حاضر همدان در حوزه نشر جزو 10 استانی است که مجوز نشر کتاب صادر می نماید و نویسندگان و مترجمان برای دریافت مجوز چاپ کتاب خود لازم نیست به تهران مراجعه نمایند. همین باعث شده است فرایند، جهت و زمان نشر کتاب کوتاه تر گردد. معمولا نهایتا ظرف یک ماه مجوز نشر کتاب به صورت استانی صادر می گردد.

مجید فروتن بیان می نماید: با توجه به نوع و محتوای کتاب، زمان صدور مجوز تغییر می نماید. گاهی مجوز کتابی در طول یک هفته صادر می گردد و گاه کتابی به آنالیز و نظارت بیشتری احتیاج دارد و صدور مجوز آن تا یک ماه طول می کشد. وی ادامه می دهد: اساتید دانشگاه و حوزه نوع و محتوای کتاب ها را آنالیز می نمایند. آنها برای این کار سرپرست و رئیس گروه دارند و کتاب ها را از چند منظر مختلف آنالیز می نمایند تا مجوز چاپ آنها صادر گردد.

  • تعداد ناشران

معاون امور فرهنگی و رسانه ای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان درباره تعداد ناشران استانی می گوید: در حال حاضر در همدان 60 ناشر فعالند. طبق قانون نشر اگر ناشران می خواهند مجوز آنها تمدید گردد باید در طول سال 4 تا 5 کتاب چاپ نمایند و اگر تعداد کتاب هایی که منتشر می نمایند به حد نصاب برسد مانند ناشران قدیمی مجوز فعالیت آنها دائمی می گردد و به تمدیدهای دوره ای احتیاج ندارند.

فروتن در پاسخ به این سوال که چه کتاب هایی در اولویت صدور مجوز نشر هستند، شرح می دهد: کتاب های دانشگاهی و درسی در اولویت چاپ هستند. سال گذشته 350 عنوان کتاب در استان چاپ و به علاقه مندان عرضه شد. این آمار می توانست بالاتر باشد اما گرانی کاغذ و کمبودهایی که در این زمینه وجود داشت باعث کاهش آمار تعداد کتاب های چاپی شد.

وی می افزاید: تیراژ کتاب ها نیز در استان افت نموده است و میانگین تیراژ کتاب هایی که در این وضعیت منتشر می شوند 200 تا 500 نسخه است. با این همه اگر کتاب محتوای مناسبی داشته باشد، این محتوا بهترین تبلیغ برای آن است و به دنبال استقبال مخاطب تیراژ کتاب نیز بالا خواهد رفت. با وجود این که رسانه های نوین در قالب فضای مجازی جای کتاب را گرفته اند اما کتاب کاغذی همچنان صندلی خود را دارد و شاید تا سال ها رسانه های مجازی نتوانند جای کتاب را بگیرند. نباید فراموش کرد که در حوزه کتابخوانی در دانشگاه ها، مدارس و در میان خانواده ها با ضعف های بسیاری مواجهیم.

  • تهران و قم؛ بهتر از همدان

به فروتن می گویم با وجود این که مجوز نشر کتاب در استان صادر می گردد، همچنان بعضی مولفان و مترجمان ترجیح می دهند کتاب خود را در تهران و حتی قم منتشر نمایند دلیل این مساله چیست؟ وی می گوید: مزیتی که چاپ کتاب در تهران دارد این است که ناشران تهرانی به خصوص ناشران قدیمی هنوز نگاه فرهنگی به کتاب دارند و در این حوزه سرمایه گذاری می نمایند. به همین دلیل نویسندگانی که سرمایه ای برای چاپ کتاب خود ندارند، ترجیح می دهند کتاب های خود را در تهران و البته قم چاپ نمایند که در نوع خود راه حلی محسوب می گردد.

معاون امور فرهنگی و رسانه ای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تصریح می نماید: تا نگاه اقتصادی ناشران همدانی کمرنگ نگردد و نگاه فرهنگی بر نگاه اقتصادی غالب نگردد، آنها از نویسندگان حمایت نخواهند کرد. ناشران همدانی کل هزینه را از نویسنده می گیرند و بعد کتاب را منتشر می نمایند در صورتی که می توانند در این زمینه سرمایه گذاری نمایند. آنها می توانند هم توزیع نماینده باشند و هم در جشنواره ها و نمایشگاه های سراسر کشور شرکت نمایند تا بدین ترتیب از کتاب و نویسنده حمایت نمایند. در قم نیز هزینه چاپ کتاب مقداری کمتر از استان های دیگر است. سیاست ما این است که در حوزه چاپ و نشر کتاب سرمایه گذاری کنیم تا اگر چرخش اقتصادی در این زمینه وجود دارد در استان همدان اتفاق بیفتد.

  • حمایت کاغذی از ناشران

معاون امور فرهنگی و رسانه ای اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان در مورد حمایت هایی که از ناشران می گردد، می گوید: سال گذشته یک نوبت ارائه کاغذ به ناشران برای حمایت از آنها داشتیم و ناشران برای کتاب هایی که در سال 95 و 96 چاپ نموده بودند سهمیه کاغذ دولتی دریافت کردند. سال جاری نیز این سهمیه برای کتاب هایی که در سال 97 منتشر نموده اند در قالب کاغذ A4 و A3 به ناشران تعلق گرفته است. مجید فروتن اظهار می نماید: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همچنین 120 میلیون تومان کتاب شامل 57 عنوان از ناشران و مؤلفان خریداری نموده است.

منبع: همشهری آنلاین

به "فراوری کتاب در سراشیب سقوط" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "فراوری کتاب در سراشیب سقوط"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید